محمد رضا واليزاده معجزى
586
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
خود را از محوطه گلستان بيرون انداخت و تا فراشان حكومت به خود آمدند كه فرمان حاكم را اجرا كنند ، عبد العلى از محوطه دار الاياله بيرون رفت . نظام السلطنه كه حاكمى مقتدر بود ، چنين جسارتى را نتوانست تحمل كند و درصدد انتقام و تنبيه آنان افتاد . نظام السلطنه از فرط عصبانيت ايلخانى و ايل بيگى ( فاضل و حسن ) را توقيف مىكند بر اثر اين رفتار غير منتظره آتش انتقام در كانون سينه نظام السلطنه زبانه كشيد و دائما نقشه انتقام طرح مىكرد و چون دستش به آقا ربيعا و ديوان بيگى نمىرسيد و از طرفى احساس مىكرد كه چون فاضل خان ايلخانى و حسن خان ايل بيگى در خصوص مسأله پيشكارى خودشان كه بلاتكليف و استخوان لاى زخم مانده و از وى رنجيده و در نهان با رفتار اجارهداران همآهنگ مىباشند ، لذا بىدرنگ امر به توقيف آندو نفر و خان جان خان برادر حسن خان داد . علت ديگر توقيف ايلخانى و ايل بيگى اين بود كه آنها با آقا ربيعا و ديوان بيگى دوستى داشتند و علاوهبراين بر سر موضوع پيشكارى كه قبلا شرح داديم ، از نظام السلطنه سخت مكدر بودند و به اين دليل احتمال داشت در مقام حمايت از آنها برآيند و چون در آن هنگام در ميان سركردگان لرستان كسى را از اين دو نفر متنفذتر و مقتدرتر نبود و نظام السلطنه با نيروى قليلى كه در اختيار داشت ، زورش به آنها نمىچربيد ؛ و چارهاى هم غير از توقيف خوانين مزبور نداشت . روى همين حسابها بود كه نظام السلطنه نامبردگان را توقيف كرد و براى اينكه از دسترس طرفداران و هواخواهان خارج شوند و براى استخلاص آنان به دار الاياله هجوم نبرند ، دستور داد آنان را تحتالحفظ به بروجرد برده و در زندان حكومت محبوس داشتند . نظام السلطنه با اين اقدام سه نتيجه را در نظر گرفته بود : اولا ريش خود را به اين بهانه از دست اين دو سركرده متنفذ و مقتدر كه به انتظار پيشكارى و قبضه كردن اختيارات لرستان در خرمآباد مانده بودند و نظام السلطنه بين المحظورين گرفتار شده ، نه صلاح مىدانست حكم پيشكارى آنها را بدهد و نه آنچنان نيرو و قدرتى داشت كه صريحا به آنان جواب يأس بدهد ، خلاص نمود و آنان را از حوزه قدرت و نفوذشان خارج كرده تا از خطرات احتمالى قبيله و هواخواهان آنان كه مبادا براى استخلاص نامبردگان دست به شورش زنند ، در امان باشد . ثانيا با اين اقدام خود را از تحريكات آنها كه در خفيه و دور از ديدگان عمال و طرفداران حكومت انجام مىگرفت ، راحت و آسوده نمود .